10 przykazań bezpiecznych zakupów online

Rynek sprzedaży online rozwija się w Polsce bardzo szybko. Niedawne zamknięcie sklepów z powodu pandemii koronawirusa jeszcze przyspieszyło ten proces. Coraz więcej kupujemy w internecie. Pytanie więc, co zrobić, by kupować bezpiecznie i nie paść ofiarą oszustwa?

1. Sprawdzaj adres strony

Oszuści, próbując uzyskać dostęp do naszych danych, zwłaszcza loginów i haseł, ale też po prostu naciągnąć nas na zakup, chętnie podszywają się pod znane sklepy i platformy. Rejestrują w tym celu podobnie brzmiące adresy stron internetowych i tworzą serwisy łudząco podobne do oryginalnych. Czasem wystarczy zmiana końcówki domeny, np. z .pl na .eu, innym razem literówka w nazwie albo podmiana litery na podobnie wyglądający znak, np. 1 zamiast la1legro vs. allegro albo zamiast litery b znak (z ogonkiem), czyli łaciński zapis znaku z alfabetu chińskiego.

Takie sztuczki dotyczą też stron platform do płatności online, co może być wyjątkowo niebezpieczne, podajemy tam wszak dane logowania do naszego konta lub dane karty płatniczej.

2. Sprawdzaj certyfikat strony i połączenie

Każdy szanujący się sklep internetowy korzysta z bezpiecznego, szyfrowanego połączenia. Adres strony na pasku przeglądarki zaczyna się wówczas od https:// a nie od http://. Drugim sygnałem wskazującym na bezpieczne połączenie jest symbol kłódki w pasku adresu.

Kliknięcie w symbol kłódki powinno sprawić, że przeglądarka wyświetli nam przypisany do strony certyfikat. Warto sprawdzić, czy jest on aktualny, czy dotyczy właściwej domeny i właściwej firmy.

Jeśli połączenie nie jest szyfrowane albo dane certyfikatu nie zgadzają się, najlepiej po prostu opuścić stronę i nie korzystać z niej.

3. Sprawdzaj dane do płatności

Kiedy dostajesz maila lub SMS z danymi potrzebnymi do dokonania płatności i potwierdzeniem zakupu, sprawdź dokładnie otrzymane dane. Zweryfikowanie numeru konta nie zajmie Ci dużo czasu, a pozwoli uniknąć problemów, jakie wiążą się z przelaniem pieniędzy na niewłaściwy rachunek/

4. Korzystaj z kart płatniczych

W internecie płacimy na różne sposoby: przelewem, kartą płatniczą czy kredytową, płatnością typu Blik. Każda z metod płatności ma pewnie swoje plusy i minusy. Na temat kart płatniczych narosło jednak najwięcej mitów i wiele osób obawia się korzystać z nich online. Tymczasem to jest najbezpieczniejsza z metod dokonywania płatności.

W przypadku kart VISA i Mastercard, inaczej niż przy zwykłym przelewie czy Bliku, działa usługa chargeback, która pozwala bezpiecznie wycofać płatność w razie problemów, np. gdy sklep zniknie, nie dostarczy produktu, obciąży kilkukrotnie nasz rachunek albo obciąży go zbyt wysoką kwotą i odmówi rozpatrzenia naszej reklamacji. Chargeback pozwala odzyskać pieniądze od nierzetelnego sprzedawcy

5. Poznaj warunki dostawy i zwrotów

Każdy sklep jest zobowiązany zamieścić na swojej stronie dane dotyczące warunków dostawy – w tym jej terminów i kosztów oraz warunków zwrotów. Warunki te muszą być zgodne z obowiązującym w Polsce prawem.

Niektórzy sprzedawcy, np. na Allegro, próbują sztuczki polegającej na ustalaniu niskiej ceny produktu, co pozwala im lepiej wyświetlać się na liście ofert. Rekompensują to sobie wysokimi cenami dostawy. Ważny jest też jej czas. Kiedyś znalazłem w zagranicznym sklepie atrakcyjną ofertę i kupiłem niewielki namiot bezcieniowy do fotografii produktowej. Nie doczytałem jednak warunków dostawy. Na zamówiony produkt czekałem trzy miesiące. Okazało się bowiem, że amerykański sklep działał w ten sposób, że zbierał określoną ilość zamówień, dopiero na koniec akcji zamawiał hurtowo produkt na chińskiej platformie Aliexpress, a gdy te dotarły z Chin do USA, rozsyłał je dalej klientom. Wysyłka z USA do Polski też oczywiście trochę trwała. Przyznam, że przez moment sądziłem już, że towar nigdy do mnie nie dotrze.

6. Czytaj regulaminy

Wiem, to nudne. Nikt nie czyta regulaminów. Korzystają z tego nieuczciwi przedsiębiorcy. I tak swego czasu wiele osób skorzystało z bardzo atrakcyjnych ofert na zakup smartfonów w sklepie o nazwie Bestcena. Dopiero po jakimś czasie, przy okazji kontroli skarbowej w firmie, okazało się, że tak naprawdę nigdy tych smartfonów nie kupili, choć faktycznie je otrzymali. Sprytna firma zapisała bowiem to w załącznikach do regulaminów. Tak naprawdę nie sprzedawała telefonów, tylko wynajmowała je klientom. Szczególne problemy mieli potem ci, którzy postanowili odsprzedać smartfon komuś innemu. Skoro nie byli właścicielem, to nie mogli tego legalnie zrobić.

7. Uważaj na promocje i okazje

Niedawno internauci krytykowali mocno księgarnię Livro.pl. Zorganizowała ona weekendową promocję, w ramach której można było zamówić popularne książki w bardzo atrakcyjnych cenach. Po weekendzie okazało się, że opłacone już zamówienia zostały anulowane, a klientom tłumaczono a to, że partia książek dotarła uszkodzona, a to, że zabrakło towaru, a to, że niska cena była efektem błędu w systemie sklepu. Co więcej: wielu klientów przy okazji zamówiło też książki nieobjęte promocją. Sklep nie spytał ich o zdanie, tylko wysłał paczki wyłącznie z tymi książkami w normalnych cenach. Ludzie żalili się, że nie mogą uzyskać informacji o zwrocie pieniędzy.

Nieuczciwi sprzedawcy bardzo często kuszą niskimi cenami. By wzmóc nasze zainteresowanie, umieszczają przy tym informację, na ogół zresztą nieprawdziwą, o tym, jak wiele innych osób równocześnie ogląda ten produkt, jak niewiele sztuk jeszcze jest dostępnych i jak mało czasu zostało do końca promocji. Wszystko po to, byśmy działali pod presją czasu i nie poświęcili go na weryfikację oferty oraz na przemyślenie zakupu.

8. Sprawdzaj opinie

Przyznam, że najchętniej robię zakupy przez Allegro lub Ceneo. Dlaczego? Bo mogę tam wygodnie sprawdzać opinie o sprzedawcy czy sklepie i porównywać oferty. Czasem lepiej wybrać ofertę nieco droższą albo od bardziej wiarygodnego sprzedawcy niż potem użerać się, gdy pojawią się jakiekolwiek problemy.

Można oczywiście szukać też opinii w Google, ale to jest bardziej ryzykowne ze względu na dużą liczbę fałszywych opinii tworzonych w ramach tzw. marketingu szeptanego. Wyszukiwarki są pod tym względem lepsze, bo opinie są bardziej wiarygodne. Fajne rozwiązanie ma np. sklep internetowy sieci Euro RTV AGD, w którym przy opinii widzimy, czy osoba, która ją dodała, kupowała dany produkt. Ułatwia to odsianie opinii dodanych przez marketerów.

9. Znaj swoje prawa

Jako konsumenci, zwłaszcza gdy kupujemy prywatnie, a nie jako firma, mamy wiele praw, a na sprzedawców prawo nakłada rozmaite obowiązki. Warto znać swoje prawa: o czym sprzedawca ma obowiązek i w jaki sposób nas poinformować, jak prawo reguluje zasady odstąpienia od umowy, czym różni się gwarancja od rękojmia, itp.

Informacje na ten temat znajdziesz np. na stronie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: https://prawakonsumenta.uokik.gov.pl.

Możesz też pobrać ulotkę z poradami UOKiK: pobierz za darmo

10. Zachowaj rozsądek

Jak we wszystkim, co robimy, również przy zakupach internetowych trzeba po prostu zachować zdrowy rozsądek i ostrożność. Nie podejmujmy decyzji pochopnie, weryfikujmy, sprawdzajmy i stosujmy zasadę ograniczonego zaufania.

Zdjęcie autorstwa Andrea Piacquadio z Pexels
Tekst zawiera linki afiliacyjne

Partnerem cyklu #MądryInternet jest XIAOMI
10 sprawdzonych sposobów, jak wspomóc dziecko w nauce programowania - pobierz darmowy ebook

POLECAMY