• Kategoria: Archiwum
  • Data:

Jak ingerować w proces twórczy Twojego dziecka?

Jak ingerować w proces twórczy Twojego dziecka? A czym on jest i jak bardzo jest ważny przy prawidłowym rozwoju? Czy można pozostawić go samemu sobie uważając, że nie potrzebuje wsparcia, bodźców? Nie można – tą umiejętność miękką trzeba rozwijać. Bo genialni inżynierowie nie biorą się znikąd.

Zacznijmy od opisowego przedstawienia zagadnienia, a następnie wskaże konkretne ćwiczenia pobudzania aktywności dzieci w wieku poniemowlęcym i dziecięcym, czyli  przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Pierwsze co Cię zagadnę, to czy poprosiłaś  kiedykolwiek swoje dziecko, aby pokazało jak jest kropelką deszczu? Lub pokazało jak królowa siedzi na tronie?

Proces twórczy to kreatywność; to myślenie, które w efekcie przynosi oryginalne rozwiązania. Kreatywność polega na kojarzeniu – wykorzystywaniu wiedzy z rożnych dziedzin do tworzenia nowych, ciekawych myśli (działań). Ta postawa twórcza, naukowo rzecz ujmując – to proces umysłowy pociągający za sobą powstawanie nowych idei, koncepcji lub nowych skojarzeń, powiązań z istniejącymi już ideami i koncepcjami.

Dlaczego mam ingerować w kreatywność mojego dziecka?

Proces twórczy pozwala dziecku lepiej poznać otaczający świat – jego właściwości, składniki, relacje między nimi zachodzące. Dzięki kreatywności dziecko buduje swoje miejsce w świecie. Jak? Uczy się pewnego sposobu myślenia. Bo postawa twórcza jest przejawem poziomu jego rozwoju, jak i czynnikiem stymulującym dalszy rozwój.

Wszechstronny, a zarazem harmonijny rozwój dziecka wymaga jego własnej wielostronnej aktywności, ale tez i bodźców z zewnątrz. Dziecku w poznawaniu  otoczenia pomaga najpierw rodzina, a później przedszkole i szkoła. Mam na myśli pomoc w tym jak ćwiczymy jego uwagę, spostrzegawczość, wzbogacamy słownik, poszerzamy i utrwalamy wiadomości o otaczającym świecie, inspirujemy do dalszych poszukiwań, rozwijamy całą postawę twórczą.

Jakie są fazy rozwoju procesu twórczego u dzieci w podziale na wiek?

Dzieci najmłodsze – do 2-go roku życia: twórczość przejawiana aktywnością zabawową: ruchową, wizualną, dźwiękową.

Dzieci lat 3-4: rozpoczynamy etap niezależności, bardzo silny okres rozwoju poznawczego i zaczynamy pytania (a co, jak?) przy dynamicznym rozwoju języka. Uaktywnienie się fantazji oraz aktywności plastycznej.

Dzieci 5-8 rok życia: okres tzw. “wiem i umiem”. Dziecko przejawia inicjatywę w poszukiwaniu własnych rozwiązań, chętnie uczestniczy w zabawach tematycznych. Od 5 roku życia dochodzi do pobudzenia ekspresji na większości z możliwych pól: plastycznej, muzycznej, ruchowej, werbalnej.

Jak rozwijać proces twórczy – kreatywność u dziecka?

  • stwórz warunki do zabawy
  • zachęcaj do rozwijania wyobraźni
  • zachęcaj do spontaniczności
  • mobilizuj do podejmowania ryzyka
  • pamiętaj o otwartości wobec dziecka
  • pamiętaj o możliwości swobodnego zachowania i myślenia z rożnych punktów widzenia
  • pokazuj, że nowe też jest dobre i trzeba go poszukać.

Jakie konkretnie działania możesz podjąć?

I. Zabawy słowne

1. Snucie fantastycznych opowiadań. 

Rozpoczynasz opowieść, a dziecko ma za zadanie ją dokończyć.

Jak?

Mała dziewczynka poszła z mamą na spacer i spotkała… i co dalej?

2. Kangur ministra 

Możesz przy tej zabawie rozwijać płynność mowy dziecka, ponieważ musi ono ciągle dodawać nowe rozwiązania Twojego wstępu. Przeważnie jest to ćwiczenie dla dzieci w grupie, które siadają w kole i odpowiednio każde odpowiada, ale i Ty możesz tak pobudzić dziecko. Zaczynasz: „Kangur ministra jest…”

Jak?

Kangur ministra jest dziś…; Kangur ministra lubi bawić się w… (lubi jeść…); Kangur ministra ma kolor…, Uszy kangura ministra są… itd.

3. Analogie fantastyczne

Dziecko wyobraża sobie konsekwencje podanych zdarzeń i ma za zadanie przedstawić ją w pracy plastycznej.

Jak?

Wymyśl jakiś temat np. Co by było gdyby można było mieszkać na księżycu? lub gdyby drzewa potrafiły ruszać się – chodzić, tańczyć?

Bądź pokaż jak można łączyć przeciwstawne sobie cechy.

Jak?

Idź w temat: tęczowy kot lub kredki, które były wężami.

Takie ćwiczenia pozwalają odrzucić przez dziecko znane mu mechanizmy działania, a pobudzają do myślenia na nowymi połączeniami.

4. Analogie personalne

Dziecko ma za zadanie wczuć się w pewne symbole, rzeczy.

Jak?

Niech dziecko pokaże Ci, że jest kropelką deszczu, płatkiem śniegu lub jedzącą śniadanie żyrafą.

5. Analogie proste

Szukanie podobieństw, opisywanie typu: „Mama jest jak… bo ….”, „Żaba jest podobna do… bo…”

II. Zadania plastyczne, rysowanie.

1. Wszystkie kredki chcą rysować

Macie kartkę papieru i kilka (np.6) kredek. Poproś, aby dziecko skorzystało z każdej kredki, bo przecież każda chce rysować!

2. Kreatywne rysowanie

Zadaniem dziecka jest stworzenie z istniejącego rysunku – z konturu jakiejś postaci, przedmiotu – nowego rysunku poprzez dorysowanie pewnych elementów, które stworzą nową całość.

Jak?

Narysuj kontur samochodu, a dziecko ma je zmienić w pojazd kosmiczny z dorysowaniem kosmosu.

3. Koty

Naszkicuj na kartce dwa takie same koty i poproś dziecko, by przy pomocy jednej koloru kredki, pokolorowało koty na rożne sposoby. Co może wymyślić dziecko? Kierunek kolorowania, wzory, natężenie koloru.

4. Działanie przy muzyce.

W zależności od szybkości, rodzaju muzyki dziecko musi rysować, malować: jedną ręką, dwoma naraz, z dwoma kredkami w jednej dłoni; farbami, kredą, palcami itd.

III. Zabawy ruchowe

1. Zabawa w siedzenie z krzesełkiem

Siedzimy na krzesłach, po kolei dostajemy zadania: pokaż jak siedzi królowa na tronie, jak siedzi żaba, jak siedzi znudzony tata lub jak mama obiera marchewkę.

2. Podglądanie zwierząt

Udajemy, że skradamy się zobaczyć np. śpiącego niedźwiedzia, a później przed nim uciekamy (lub klasyczna zabawa „stary niedźwiedź”)

3. Tańczą tylko poszczególne części ciała

Dowolna taneczna muzyka i zadania by tańczyła tylko dłoń, stopa, brzuszek a nawet nos.

IV. Co dostrzegasz? Czyli obserwowanie.

1. Co to jest?

Rozpoznawanie dotykiem przedmiotów przykrytych pod materiałem (kocem). Ukryj np. cytrynę, widelec, pilot od telewizora, portfel i dziecko zgaduje, nie podglądając pod zasłonę.

2. Co zniknęło?

Rozkładasz kilka przedmiotów (w zależności od wieku dziecka), musi je zapamiętać. Odwraca się a Ty zabierasz jeden lub dwa z nich. Dziecko musi odpowiedzieć co zniknęło.

3. Znajdź i dotknij przedmiot.

W pomieszczeniu, którym jesteście dziecko musi odnaleźć i dotknąć najwięcej przedmiotów z Twojej kategorii tj. kolor, kształt, przedmioty do sprzątania lub będące wytworzone z drewna.

4. Co widzisz na obrazku?

Pomocne wszelkiego rodzaju książeczki obrazkowe. Dziecko ma za zadanie opowiedzieć Ci co widzi lub odpowiedzieć na spersonalizowane pytania w stylu: ile jest przedmiotów na literę A lub służących do przemieszczania się, jedzenia.

5. Obserwowanie natury

Każde wyjście z domu, spacer jest okazją do szukania oznak wiosny (lub innej pory roku), ptaków, kwiatów o określonym kolorze.

Podsumowanie

Przychodzące na świat dziecko ma olbrzymi potencjał twórczy, który czeka na spełnienie. Jednak szczególnie we wczesnych latach dzieciństwa rodzice (dorośli) uczą dziecko nadmiernej ostrożności, kompromisu, uległości, wzorowania się na przyjętych schematach. Ogranicza to tym samym jego rozwój twórczy. Temat ten jest bardzo silnie powiązany z ogółem pojęcia wychowania – pobudzanie do kreatywności powinno mieć charakter powszechny. Oczywiście przy zachowaniu zdroworozsądkowego podejścia do sprawy, bo nie chodzi o to by 2-latkowi dać do zabawy zapalniczkę czy baterie i czekać co konstruktywnego stworzy.

HRwDomu.plKatarzyna Płuska – autorka witryny internetowej www.hrwdomu.pl, trener kompetencji miękkich, menadżer oświaty,  typ pracowitego ekstrawertyka; miłośnik umiejętności społecznych, socjologii, psychologii społecznej. Absolwentka studiów „Komunikacja społeczna i samorządność” (Wydział Pedagogiczno-Artystyczny UAM)oraz „Zarządzanie zasobami ludzkimi” (PŁ). Wieloletni, nie czynny zawodowo pracownik działu handlowego i sprzedaży. Możliwości ekspresji przejawia przez przeprowadzanie szkoleń z kompetencji miękkich.

[icon size=”” icon=”icon-desktop” display=”true” ][/icon] Blog [icon size=”” icon=”icon-facebook” display=”true” ][/icon] Facebook [icon size=”” icon=”icon-twitter” display=”true” ][/icon] Twitter [icon size=”” icon=”icon-photography-camera” display=”true” ][/icon] Instagram [icon size=”” icon=”icon-photo-more” display=”true” ][/icon] Pinterest

Bibliografia:

  1. Davida Levis’a – autora książki „Jak wychować zdolne dziecko”
  2. R. Gloton, C. Clero, „Twórcza aktywność dziecka”
  3. Edward de Bono „Naucz swoje dziecko myśleć”
10 sprawdzonych sposobów, jak wspomóc dziecko w nauce programowania - pobierz darmowy ebook

POLECAMY