• Kategoria: Archiwum
  • Data:

Czy możliwy jest rozwój rodziny po traumie?

W dzisiejszym świecie ludzie bardzo boją się bólu. Media, opinia społeczna przestrzegają nas przed nim, proponując coraz to nowsze środki przeciwbólowe. Odporność ludzi na stres, cierpienie, dyskomfort zmniejsza się (epidemia depresji). Większość ludzi boi się traumy z powodu bólu z nią związanego, ale też z powodu lęku przed tym, że się zmienią, nie będą tacy jak byli, nie będą mogli się rozwijać.

Generalnie w popularnym światopoglądzie dzisiejszego człowieka cierpienie nie jest wpisane w model świata i w model życia. A tymczasem nasze przekonania w dużej mierze wpływają na spostrzeganie otaczającej nas rzeczywistości i nasze reakcje na to, co przynosi nam los.

Każda rodzina podobnie jak indywidualny człowiek przechodzi naturalne fazy rozwoju ,które mogą przebiegać łagodnie np. kryzys 3 latka, okres dojrzewania dzieci w rodzinie, faza opuszczonego gniazda gdy dorosłe dzieci zamieszkują samodzielnie. Są to naturalne etapy życia i jeśli je rozumiemy i akceptujemy, przechodzą bez większych  trudności. Czasem mają ostry przebieg i rodzina przeżywa mniejszy lub większy kryzys. Co wtedy robić? Warto wówczas poradzić się bardziej doświadczonych przyjaciół, poczytać publikacje na ten temat lub skonsultować się ze specjalistą.

Zdarza się jednak, że rodzina doświadcza dużo większych i poważniejszych trudności niż naturalne kryzysy.

W tym artykule chcemy się zająć odpowiedzią na pytanie czy możliwy jest rozwój po wydarzeniu traumatycznym? Traumatycznym, czyli takim, które przerywa naturalne fazy rozwoju rodziny, np. ciężka choroba, utrata środków do życia, zdrady, kataklizmy czy śmierć. To, w jaki sposób doświadczamy tych trudnych chwil, w znacznej mierze zależy od nas samych (naszej osobowości, systemu wartości, wychowania, stanu zdrowia i predyspozycji psychobiologicznych). Jednym słowem dla rożnych ludzi rożne wydarzenia mogą stać się wydarzeniami traumatycznymi. Charakteryzują się one tym, że utrudniają one (a czasem wręcz uniemożliwiają) spełnienie naszych potrzeb, celów, wartości, marzeń, zaburzają nasz obraz siebie i obraz świata, czyli – jak określa to psychologia – godzą w nasze podstawowe standardy regulacji psychicznej.

Wydarzenia, o których mowa, odczuwamy często jak „prawdziwe nieszczęście”, ”koniec świata”, całkowita zmiana naszego dotychczasowego życia. Czy możliwe jest więc aby tego rodzaju traumatyczne wydarzenie nie stało się trwałym nieszczęściem?

Psycholodzy, badacze życia ludzkiego od dawna interesują się tym jak reagujemy na traumę i co wpływa na to , że jedni ludzie są na nią bardziej odporni a inni mniej?

Są badacze, którzy twierdzą, że po traumie możemy jedynie wrócić do dawnego życia i przystosować się do warunków życia obecnego. Nazywają to adaptacją.

Są też specjaliści, którzy uważają, że mimo przeżytej traumy ludzie mogą się rozwinąć tzn. zmienić obraz siebie i otaczającego świata tak, żeby żyć w sposób bardziej pełny i satysfakcjonujący, w porównaniu do stanu sprzed traumy.

Przeprowadzano badania nad osobami, które odniosły sukces i sławę, a które wywodzą się z bardzo trudnych, czasem patologicznych warunków życia w dzieciństwie. Osoby te potrafiły potraktować trudności w dzieciństwie jak “szczepionkę”. Pewna dawka patogenu uodparnia i zwiększa odporność psychiczną. A zatem jednym z czynników zwiększających odporność jest mierzenie się z trudnościami. Wyniki badań nie są jednoznaczne, a każda grupa specjalistów ma swoje racje potwierdzone empirycznie.

W Polsce Alicja Senejko zajmuje się badaniami nad odpornością psychiczną i rozwojem po traumie. Godzi ona oba stanowiska, zwracając uwagę, że rozwój po traumie jest możliwy, ale po procesie adaptacji. Potrzebne jest do tego przejście przez fazy zmniejszenia trudnych emocji, akceptacji, adaptacji a następnie adekwatna do nowej życiowej sytuacji, plastyczna zmiana najważniejszych, dotychczasowych potrzeb, wartości, celów życiowych, obrazu siebie i świata. Albo wprowadzenie nowych sposobów ich realizacji uwzględniających charakterystyki traumatycznych sytuacji.

Jak przygotować siebie i naszych bliskich do stawiania czoła przeciwnościom? Jak pozytywnie zmienić siebie? Jak żyć w pełny satysfakcjonujący sposób po bardzo trudnych doświadczeniach?

Jeżeli mamy skłonność postrzegać trudności jako chwilowe przeszkody, takie, w których możemy sprawdzić na ile nas stać, zakładając w dodatku, że to czy one znikną w dużej mierze zależy od nas samych, mamy dużo większą szansę na uruchomienie takich konstruktywnych działań i emocji, które pomogą nam w adaptacji do nowych warunków. A może nawet spowodują nasz rozwój rozumiany jako pozytywna modyfikacja swojego życia pod wpływem nowych umiejętności, reakcji, zachowań.

Jeżeli jednak towarzyszy nam przekonanie, że sytuacje trudne są zagrożeniem i nie mamy wpływu na zdarzenia, bo o wszystkim decyduje los, siła wyższa etc. – pojawi się lęk i poczucie bezradności. Żeby temu przeciwdziałać:

  • Pozwól swym bliskim i sobie próbować.
  • Pozwól sobie, swojemu partnerowi, swojemu dziecku popełniać błędy; popełniaj je i staraj się wyciągać z nich wnioski.
  • Poznaj mocne i słabe strony samego siebie oraz swojej rodziny i polub je.
  • Bądź elastyczny – próbuj improwizować w życiu, naginać zasady i nie dziw się, że inni też to robią.
  • Twórz scenariusze najgorszych i najlepszych wydarzeń w życiu, spróbuj stworzyć listę rzeczy i osób, których byś potrzebował(a) i z których pomocy mogłabyś/mógłbyś skorzystać.
  • Stwórz dziecku poczucie wsparcia, nie zapominaj o wsparciu dla siebie i partnera.
  • Pielęgnuj przyjaźnie, zawieraj znajomości.
  • Wykorzystaj doświadczenia – zastanów się, co w Twoim dotychczasowym życiu wydarzyło się trudnego. Co robisz kiedy przeżywasz stres? Dlaczego to robisz? Czego szukasz w Tych działaniach? Do czego prowadzą?
  • Myśl pozytywnie.
  • Wierz w coś – miej kogoś/coś metafizycznego w co wierzysz.
  • Bądź dumny z siebie, swoich dzieci i rodziny.
  • Bądź wdzięczny za to co masz. Dziękuj sobie i światu.
  • Dodaj coś własnego do tej listy.
Krystyna Szałkiewicz-Bargieł
psycholog-psychoterapeuta, ekspertka portalu SzukamTerapeuty.pl
profil: https://szukamterapeuty.pl/profil/krystyna-szalkiewicz-bargiel
Dominika Wieland-Lenczowska
psycholog
[box title=”” border_width=”1″ border_color=”#dd3333″ border_style=”dotted” icon=”gittip” icon_style=”border” icon_shape=”circle” align=”left”]szukamterapeutySzukamterapeuty.pl to nowoczesny portal, umożliwiający znalezienie skutecznej pomocy psychoterapeutycznej w całej Polsce. W bazie znajdują się jedynie dyplomowani lub certyfikowani specjaliści. Portal umożliwia szybki wybór specjalisty, który najbardziej odpowiada wymaganiom osoby poszukującej pomocy (uwzględniając takie czynniki jak: miasto, podejście teoretyczne, formę i rodzaj terapii, płeć terapeuty). Dla osób poszukujących rzetelnej wiedzy na temat psychoterapii, w bazie wiedzy znajdują się przejrzyste i praktyczne informacje i odpowiedzi na najważniejsze pytania.

http://www.szukamterapeuty.pl
Polub na FB: https://www.facebook.com/szukamterapeuty[/box]

10 sprawdzonych sposobów, jak wspomóc dziecko w nauce programowania - pobierz darmowy ebook

POLECAMY