• Kategoria: Archiwum
  • Data:

Bieg na orientację

Bieg na orientację (w skrócie BnO) polega na odnalezieniu zaznaczonych na mapie punktów kontrolnych w jak najkrótszym czasie. Zawodnik dysponuje wyłącznie kompasem i mapą, którą otrzymuje w momencie startu. Jego zadaniem jest odnalezienie punktów w założonej kolejności, przy czym wybór dokładnej trasy jest pozostawiony zawodnikowi. Zawodnicy podzieleni są w kategorie wiekowe od 10 do nawet 70 lat, dzięki czemu każdy ma trasę dostosowaną do swoich możliwości i konkuruje ze swoimi rówieśnikami.

Kontakt z naturą

Bieg na orientację zazwyczaj rozgrywany jest w lesie, czasami w parku lub na osiedlu. To świetna okazja by młodzież obcowała z naturą, poznając jej różne aspekty i ucząc się doceniać jej piękno. Wysiłek w takim otoczeniu ma na pewno większą wartość, niż mecz rozgrywany na orliku w centrum miasta, albo tenis grany na hali. To zupełnie inne powietrze i inne doznania. Dodatkowo orientaliści od początku uczą się, że nie ma złej pogody do biegania. Upał, czy mróz, deszcz, śnieg, grad – bez znaczenia. Różnorodne warunki pogodowe sprawiają, że dzieci i młodzież uczą się do nich dostosowywać.

Centra zawodów bardzo często są zlokalizowana po prostu na łące, co sprawia że przed biegiem i po biegu cały czas jest się na świeżym powietrzu. Wystawianie dziecka na działanie różnych warunków atmosferycznych pozwala mu się uodparniać i wzmacniać.

Niewątpliwą zaletą jest również sam teren rozgrywania zawodów. Organizatorzy dbają o to, aby był on jak najbardziej urozmaicony, z piękną rzeźbą, formami skalnymi i zmienną roślinnością. To wszystko sprawia, że czasami aż nie chce się wychodzić z lasu.

Obsługa mapy i orientacja w terenie

Oczywiście sam bieg na orientację nie jest możliwy, jeżeli ktoś nie potrafi posługiwać się mapą. Każdy zawodnik, zanim zacznie biegać, musi najpierw zrozumieć na czym polega nawigacja przy pomocy mapy i kompasu, co to są kierunki i jak ustawiać mapę. Uczy się myślenia przestrzennego, odczytywania różnych elementów terenu, w tym jego ukształtowania, a także wyszukuje różne warianty dojścia do określonego miejsca w terenie. Dzięki tym elementom bieg na orientację jest doskonałą szkołą dla każdego, ponieważ posługiwanie się mapą niezmiennie od tysięcy lat pozostaje umiejętnością, którą warto posiadać.

Ćwiczenie dla mózgu

Ideą biegu na orientację jest odnalezienie wszystkich punktów zaznaczonych na mapie w odpowiedniej kolejności i w jak najkrótszym czasie. W błędzie jest ten, kto myśli że bieg na orientację polega na spacerowaniu. To nie są marsze organizowane przez harcerzy – a tak właśnie bardzo często ta dyscyplina jest kojarzona.

Bieg na orientację jest sportem olimpijskim i na poziomie światowym wymaga takiej samej wytrzymałości i szybkości jak biegi średnie i długodystansowe, które oglądamy na stadionach i halach lekkoatletycznych. To co czyni bieg na orientację wyjątkowym jest połączenie wysiłku fizycznego z umysłowym. Wyobraź sobie, że dostajesz mapę na której jest zaznaczone prawie wszystko co spotykasz w lesie: drogi, ścieżki, dukty leśne, polany, gęstwiny, kamienie, skały, ściany skalne, powalone drzewa (wykroty), dołki, górki, muldy, noski, tarasy, żleby, wąwozy, wyróżniające się drzewa, strumienie, źródełka, bagna i wiele, wiele innych rzeczy. Najpopularniejsze mapy do BnO są robione w skali 1:10 000 i są bardzo, bardzo dokładne. Najlepsi zawodnicy potrafią, czytać taką mapę w pełnym biegu i nie popełniając żadnego błędu docierać do kolejnych punktów, które oczywiście nie stoją na szczycie górki znajdującej się na środku polany, ale dla utrudnienia są pochowane w obniżeniach, za skałami, w gęstwinach. Takie bieganie wymaga wielu ćwiczeń i nawet po kilkunastu latach większość osób wciąż popełnia błędy. Jest to jedyny sport, w którym głowa musi pracować na równi z mięśniami. To niesamowicie rozwojowe dla każdego, kto podejmie wyzwanie i wyruszy na trasę, a szczególnie dla dzieci.

Nauka samodzielności i podejmowania decyzji

Bieg na orientację to głównie sport indywidualny. Start zazwyczaj jest interwałowy, co oznacza że osoby z tej samej kategorii startują w określonych odstępach, na przykład co trzy minuty. Jeżeli kogoś dogonisz lub dasz się dogonić, to wtedy faktycznie masz kogoś, z kim możesz dalej biec, ale generalnie biega się samodzielnie. To oczywiście oznacza, że w lesie jest się skazanym na swoje umiejętności posługiwania się mapą i kompasem, swoją wiedzę i własne zdolności do podejmowania trafnych decyzji i wybierania odpowiednich wariantów. Czasami ten ciężar, szczególnie dla młodych, może być przytłaczający, ale to świetna szkoła życia, samodzielności i odwagi. Oczywiście najmłodsi (do 10 lat) zazwyczaj idą na trasę w towarzystwie osób dorosłych (rodziców lub trenerów).

Kontakt z rówieśnikami o wysokim ilorazie inteligencji

Z uwagi na swój charakter biegi na orientację przyciągają ludzi inteligentnych. Sport, który wymaga tak szybkiego myślenia i ciągłej koncentracji na trasie, jest niezwykle trudny dla kogoś, kto nie potrafi szybko myśleć. Ten sport dokonuje naturalnej selekcji – ludzie którzy nie radzą sobie z czytaniem mapy na przynajmniej średnim poziomie po jakimś czasie odpuszczają, ponieważ popełnianie dużych błędów i zajmowanie końcowych miejsc bieg za biegiem dla wielu po prostu nie jest ani zabawne ani satysfakcjonujące. Dzięki temu sport ten jest rewelacyjnym środowiskiem dla dzieci i młodzieży. Z kim przystajesz takim się stajesz – tutaj też to działa, tak samo jak w klasach szkolnych, do których zapisuje się dzieci z tą wyższą średnią. Zamiast równać w dół, młodzież równa w górę, starając się dorównać tym lepszym. Widziałem już wiele przykładów osób, które wychowały się na BnO i mimo iż wywodziły się z trudnych rodzin, to dziś są wspaniałymi, zaradnymi i dającymi sobie w życiu radę ludźmi. Jestem przekonany, że biegi na orientację mają duży wpływ na kształtowanie wielu pozytywnych cech osobowości.

Fakty mówią same za siebie

W kilku miastach w Polsce powstały klasy sportowe o profilu biegu na orientację. Jedną z takich klas stworzono 4 lata temu w Warszawie. W tym roku była to najbardziej oblegana klasa w szkole. Okazało się, że pomimo profilu sportowego uczniowie tej klasy osiągają także najlepsze wyniki w nauce, co doskonale obrazuje potencjał drzemiący w tej dyscyplinie. Dzięki BnO dzieci z tej klasy czynią wyraźnie większe postępy nie tylko w sporcie, ale także w rozwoju umysłowym.

Jeżeli zainteresował Cię ten sport zajrzyj na stronę Polskiego Związku Orientacji Sportowej: www.zielonysport.pl – tam znajdziesz mnóstwo klubów z całej Polski, a także kalendarz ogólnopolskich zawodów. Zadzwoń do najbliższego klubu i spytaj o możliwość startu – na pewno ktoś Ci pomoże.

Tomek Pabich

pasjonat zdrowego stylu życia i biegów na orientację. Przez 10 lat kierownik projektów w międzynarodowych korporacjach, obecnie właściciel firmy promującej zdrowy i aktywny tryb życia, pomagającej osobom pracującym na pełny etat w znalezieniu czasu i motywacji do tego, by być aktywnym i szczęśliwym. Mąż cudownej żony i tata czteroletniej Hani, trener Kadry Narodowej Juniorów w Biegu na Orientację. Wspólnie z żoną prowadzi stronę www.JakZdrowoZyc.pl

jakzdrowozyc

Kanały społecznościowe:

10 sprawdzonych sposobów, jak wspomóc dziecko w nauce programowania - pobierz darmowy ebook

POLECAMY