• Kategoria: Archiwum
  • Data:

Edukacja przez filmy

W kulturze zwanej audiowizualną żyjemy otoczeni przez media, stąd łatwo o wrażenie, że ich wszechobecność ogranicza naszą skuteczność w wychowaniu dzieci. Brutalny przekaz medialny, płytka bezmyślna rozrywka, filmy, które gloryfikują przemoc, narkotyki, brawurowe igranie z życiem zagrażają naszym dzieciom – tak myśli wielu rodziców, poniekąd słusznie. Nie ma jednak powodu, by demonizować wszystkie media, bo oprócz tych niepożądanych niosą w sobie ogrom korzystnych treści i mają duży potencjał edukacyjny. Kluczem do wszystkiego jest selekcja, a jeszcze bardziej uważność. Gdy tylko zwrócimy uwagę na to, co oglądają nasze dzieci, poświęcimy czas na właściwy dobór audycji i na rozmowę o nich, otworzy się przed nami całe spektrum możliwości do pracy wychowawczej. Bo media to emocje i zaangażowanie, a edukacja oparta na emocjach i zaangażowaniu to najlepsza edukacja na świecie.

Na tym zasadza się pomysł psychoedukacji z wykorzystaniem filmów, którą od 6 lat przeprowadza Fundacja Generator w ramach między innymi projektu „Mój Przyjaciel Film”. Psychoedukacji, czyli pracy nad rozwijaniem takich zasobów społecznych i emocjonalnych jak: świadomość siebie i innych, kontrola własnego nastroju, umiejętność samodzielnego motywowania się, czy empatia. To one znacząco wpływają na nasz sukces życiowy, pozwalając nam osiągać cele, ale bez uszczerbku dla kondycji psychicznej, czy relacji z innymi. I choć w dużej mierze zależą od naszych naturalnych predyspozycji, to można je kształtować i rozwijać, szczególnie w młodym wieku. A ponieważ szkoła raczej generuje nowe problemy społeczne i emocjonalne, niż rozwiązuje te, z którymi dzieci przychodzą – najczęściej zwyczajnie brakuje czasu na dobrze pomyślane lekcje wychowawcze, gdzie dzieci mogłyby poszerzać swoją wiedzę o tym na przykład, jak sobie radzić ze stresem, czy o tym, jak rozwiązywać konflikty – cenne są wszystkie inne możliwości w naszym zasięgu. Wspólne oglądanie filmów i dyskutowanie to jedna z nich.

Oto kilka argumentów, które za tym przemawiają:

  • Filmy nie kojarzą się z edukacją i wychowaniem.

Filmy należą do sfery rozrywki, większość dzieci uwielbia oglądać filmy i kreskówki. Rozmowy i zabawy po filmie to psychoedukacja, która nie nudzi się ani nie odrzuca. Jednocześnie na rynku nie brakuje mądrych, ciekawych filmów, łączących przyjemne z pożytecznym. Takie filmy nie tylko wciągają, ale mogą też pozytywnie wpływać na rozwój dzieci.

  • Filmy pozwalają na wgląd w świat emocji i przemyśleń naszego dziecka.

To co w dużej mierze przesądza o atrakcyjności sztuki filmowej i jej wyjątkowej sile oddziaływania jest identyfikacja z bohaterem filmowym, która rodzi silne emocje i wiąże nas z opowiadaną historią. To ona pozwala dzieciom angażować się w losy filmowych postaci, razem z nimi stawiać czoła wyzwaniom i pokonywać je. W trakcie tego procesu dziecko, a my razem z nim, wiele może się dowiedzieć o sobie. Bohaterowie mądrych filmów nie uciekają od swoich słabości, czy trudnych emocji; mogą stać się dla naszych dzieci okazją, by przyznać się przed samym sobą, ale też i nami, że sami borykają się z jakimś problemem – nieśmiałością, brakiem pewności siebie, złością, konfliktem szkolnym, itp. Mogą dać im przestrzeń do zaprezentowania swoich poglądów. Dzięki identyfikacji film stanie się w jakiejś mierze opowieścią o nich samych, nie budząc przy tym jednak poczucia zagrożenia i wstydu; mówienie o bohaterze filmowym jest o wiele łatwiejsze niż mówienie o sobie.

  • Filmy poszerzają horyzonty i uczą empatii

Świat kina jest pełen niecodziennych sytuacji, wyjątkowych problemów i bohaterów. Z drugiej strony pokazuje też, że przeciętna szara rzeczywistość roi się od niespodzianek, ciekawych opowieści i heroizmu. Osierocony bohater filmu „Chłopiec i kawka”, który boryka się z utratą mamy i brakiem wsparcia ze strony ojca, lider brandy rezolutnych nastolatków, niepełnosprawny Kurt z „Krokodyli z przedmieścia”, czy też Anton i jego autystyczny brat Buller z „Super brata”. Sympatia do tych bohaterów pozwoli dzieciom przełamać uprzedzenia i lęk, rozwijać empatię i zrozumienie. Film to też konfrontacja i miejsce na wymianę poglądów, tym bardziej że widz w kinie jest bardziej otwarty na odmienne punkty widzenia niż w życiu. Jest to szczególnie cenne w pracy wychowawczej z nastolatkami – film może stanowić doskonały punkt wyjścia do ważnych rozmów. Pomóc obydwu stronom zilustrować swoje pragnienia, obawy, poglądy.

  • Filmy pozwalają na uczenie się na cudzych błędach, na modelowanie postaw

Bohaterowie filmowi przeżywają trudności, a pokonując przeszkody na swojej drodze, zmieniają się i uczą. To doskonały poligon doświadczalny dla naszych dzieci, dzięki któremu mogą poznawać konsekwencje złych wyborów i zachowań niejako „na sucho”. Co więcej, filmy dla dzieci najczęściej kończą się dobrze – to doskonała okazja, by uczyć dzieci optymizmu i wiary we własne siły. Na przykład przywołując postać tatusia błazenka „Gdzie jest Nemo?”, który może stać się sprzymierzeńcem dziecka, stojącego wobec jakiegoś wyzwania, lub doświadczającego jakiejś porażki. Albo Alfiego z filmu „Alfie, mały wilkołak”, idealnego bohatera dla dziecka borykającego się z akceptacją własnej inności.

  • Praca z filmem jest poręczna i praktyczna

I na koniec argumenty praktyczne; filmy są ogólnie dostępne (o źródłach mądrych, inspirujących filmów za chwilę) i nie wymagają wielkich nakładów sprzętowych. Można je wykorzystywać we wszystkich grupach wiekowych, dla każdej znajdzie się jakaś ciekawa filmowa historia. Nadadzą się świetnie na rodzinny wieczór; dobry film poruszy każdego, a jeśli przy okazji okaże się, że każdy z nas widzi w nim co innego, tym lepiej.

002_wm

Od czego zacząć?

Są dwie ścieżki. Jedna to wyszukiwanie takich tytułów, które staną się nie tylko rozrywką dla dziecka, ale też pozytywnym bodźcem do rozwoju. Filmy można znaleźć w repertuarze lokalnych kin i w programach telewizyjnych, wspierając się w naszych wyborach recenzjami krytyków, rankingami oraz opinią zaprzyjaźnionych rodziców. Dobrym pomysłem jest też korzystanie z katalogów filmów prezentowanych podczas polskich festiwali dla dzieci: Ale kino www.alekino.com, Kino w Trampkach www.kinowtrampkach.pl, Festiwal Filmów dla Dzieci ffdd.pl czy Kino dzieci kinodzieci.pl Zdarza się, że filmy z tych festiwali krążą po Polsce w ramach lokalnych przeglądów. Można je też czasem znaleźć w telewizji.

Druga możliwość to dobieranie filmu w zależności od sytuacji, jaką chcemy się zająć. Tu pomocna okazać się może wyszukiwarka dostępna na stronie prowadzonej przez Fundację Generator: www.projekcje.edu.pl Prezentowane tu filmy pogrupowane są według kategorii wiekowych, ale też według tematów, a opisy zawierają przykładowe pytania do rozmowy.

Na koniec zaproszenie na warsztaty prowadzone przez Fundację Generator – „Mój Przyjaciel Film”. Obejmują pokazy i warsztaty, których celem jest rozwijanie inteligencji emocjonalnej dzieci (w wieku od 8 do 10 lat). Odbywają się do 22 listopada w 3 miastach Polski – w Warszawie, Augustowie i Gliwicach. Wszystkie informacje na ich temat można znaleźć na stronach www.kinoterapia.pl i www.projekcje.edu.pl

Karolina Giedrys-Majku

kinoterapia_logo

10 sprawdzonych sposobów, jak wspomóc dziecko w nauce programowania - pobierz darmowy ebook

POLECAMY