• Kategoria: Archiwum
  • Data:

Stosowanie diet wegetariańskich u dzieci

W ostatnich dekadach obserwuje się wzrost liczby osób określających siebie jako wegetarian. Coraz więcej rodziców oraz przyszłych rodziców niejedzących produktów pochodzenia zwierzęcego, zastanawia się czy taka dieta jest odpowiednia dla ich dzieci.

Stanowiska światowych Towarzystw Pediatrycznych oraz Żywieniowych (American Dietetic Associations, American Academy of Pediatrics, Canadnian Pediatrics Association, British Dietetic Association) potwierdzają, że nie tylko dieta wegetariańska, ale też i wegańska – jeżeli jest odpowiednio skomponowana – odpowiadają wymogom żywieniowym człowieka na każdym etapie rozwoju, w tym ciąży, laktacji oraz dzieciństwa.

Cechą wspólną wszystkich rodzajów diet wegetariańskich jest niespożywanie mięsa i ryb. Wyróżnia się dwa główne rodzaje wegetarianizmu:

  • laktoowowegetarianizm – oparty o produkty  pochodzenia roślinnego oraz nabiał i jajka,
  • weganizm, wykluczający spożywanie wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego.

Diety wegetariańskie są wybierane z różnych względów, między innymi religijnych, etycznych, ekonomicznych, zdrowotnych, a także w związku z troską o ochronę środowiska. Brak jest dokładnych danych na temat liczby wegetarian w Polsce. Według badań CBOS, w 2000 r. ok. 1% populacji deklarowało niespożywania mięsa.

Diety oparte głównie o produkty pochodzenia roślinnego długo postrzegano jako zwiększające ryzyko niedoborów żywieniowych, co miało swoje źródło w wynikach badań dotyczących bardzo restrykcyjnych form wegetarianizmu, takich jak frutarianizm (spożywanie tylko owoców – w znaczeniu morfologicznym) lub ortodoksyjnych form diet makrobiotycznych, które są istotnym czynnikiem ryzyka niedoborów żywieniowych, szczególnie u dzieci i kobiet w okresie reprodukcyjnym.

Jednak wyniki badań z ostatnich lat wykazały, że odpowiednio skomponowane diety oparte o produkty pochodzenia roślinnego, w tym wegetariańskie, są odpowiednie żywieniowo i mają znaczenie zapobiegawcze w rozwoju chorób cywilizacyjnych.

Według Amerykańskiego Stowarzyszenia Dietetyków (American Dietetic Association),  dobrze zaplanowana dieta wegetariańska, w tym wegańska jest odpowiednia dla osób na wszystkich etapach życia, włącznie z okresem ciąży i laktacji, niemowlęctwa, dzieciństwa oraz dorastania. Warunkiem powodzenia stosowania tej diety jest umiejętność jej bilansowania i uzupełnienia tych składników, których może brakować. Przykładem jest konieczność dodatkowej suplementacji witaminy B12 oraz zwrócenie uwagi na odpowiednią podaż pewnych składników odżywczych (kwasów Omega 3, żelaza, wapnia) oraz w przypadku dzieci odpowiedniej ilości energii.

Diety wegetariańskie u dzieci – przegląd światowych badań.

Dzieci wegetariańskie

Przegląd badań Hebbelincka i Clarysa na temat dzieci wegetariańskich pokazuje, że wysokość ciała jest zbliżona (lub większa) do wysokości ich rówieśników na diecie tradycyjnej. Dzieci wegetariańskie w wieku szkolnym są szczuplejsze niż ich rówieśnicy na diecie tradycyjnej. Wiek pierwszej miesiączki, jak również rozwój drugorzędowych cech płciowych, nie różnił się u dziewcząt wegetarianek od reszty populacji.

Dzieci wegańskie

Badania wskazują, że tempo wrastania młodszych dzieci jest nieco wolniejsze od populacyjnego, ale wysokość ciała starszych dzieci jest zbliżona do wysokości ciała rówieśników na diecie tradycyjnej. Wśród dzieci wegańskich obserwuje się tendencje do niższej masy ciała niż przeciętna podawana w normach dla danego wieku. W badaniu wegan w wieku 16-20 lat, chłopcy weganie mieli niższą masę ciała i wartości współczynnika BMI niż chłopcy na diecie tradycyjnej, ale nie obserwowano takich różnic wśród kobiet.

Istnieje kilka interesujących doniesień dotyczących stanu uzębienia dzieci na diecie bezmięsnej, w tym wegańskiej, gdzie wykazano rzadsze występowanie próchnicy u dzieci wegan.

Korzyści płynące ze stosowania diet roślinnych

Wnioski płynące z międzynarodowych badań na populacjach wegetarian  pokazują, że stosowanie diety wegetariańskiej,  w tym stosowanie jej od okresu dzieciństwa, może być skuteczne w zapobieganiu chorobie niedokrwiennej serca, cukrzycy, otyłości, nadciśnieniu tętniczym i – być może – niektórym rodzajom nowotworów, oraz  sprzyja wydłużeniu przeciętnej długości życia.  Odpowiednio dostosowane diety wegetariańskie stanowią skuteczną opcję terapeutyczną w chorobach krążenia, nadciśnieniu, cukrzycy i chorobach reumatycznych. Konieczne jest jednak zapobieganie możliwym niedoborom (przykładem witamina B12) i – szczególnie w odniesieniu do dzieci – bilansowanie diety pod względem podaży energii. Stosowanie diety makrobiotycznej – w odniesieniu do dzieci – niesie ze sobą znaczące ryzyko niedoborów żywieniowych.

Mgr Małgorzata Desmond, prof. Janusz Książyk

Piśmiennictwo:

  1. Sabate J, Ratzin-Turner RA, Brown J. Vegetarian diets: descriptions and trends. W: Sabate J, ed. Vegetarian nutrition. Boca Raton, FL: CRC Press, 2001:3–18.
  2. Gallup Poll for Realeat August 2001; dostępne na: http://www.vegsoc.org/info/realeat.html; korzystano 25.05.2010.
  3. CBOS (2000) Nawyki żywieniowe i upodobania kulinarne Polaków;  BS/145/2000;  dostępne na: http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2000/K_145_00.PDF; korzystano 25.05.2010
  4. Inadequate vegan diets at weaning. Nutr Rev 1990;48:323–6.
  5. Dagnelie PC, van Staveren WA. Macrobiotic nutrition and child health: results of a population-based, mixed-longitudinal cohort study in the Netherlands. Am J Clin Nutr 1994;59(suppl):1187S–96S.
  6. van Dusseldorp M, Schneede J, Refsum H, i wsp. Risk of persistent cobalamin deficiency in adolescents fed a macrobiotic diet in early life. Am J Clin Nutr 1999;69:664–71.
  7. Sanders TAB. The nutritional adequacy of plant-based diets. Proc Nutr Soc 1999;58:265–9.
  8. Nestle M. Animal versus plant foods in human diets and health: is the historical record unequivocal? Proc Nutr Soc 1999;58:211–8.
  9. Sabaté J, Duk A, Lee CL. Publication trends of vegetarian nutrition articles in biomedical literature, 1966–1995. Am J Clin Nutr 1999;70(suppl):601S–7S.
  10. Craig WJ, Mangels AR. Position of the American Dietetic Association: vegetarian diets. J Am Diet Assoc 2009;109:1266–82.
  11. Hebbelinck M, Clarys P. Physical Growth and Development of Vegetarian Children and Adolescents. W: Sabate J, ed. Vegetarian nutrition. Boca Raton, FL: CRC Press, 2001:173–194.
  12. O’Connell JM, Dibley MJ, Sierra J, Wallace B i wsp. Growth of vegetarian children: The Farm Study. Pediatrics 1989; 84(3):475-81.
  13. Sanders TA. Growth and development of British vegan children Am J Clin Nutr 1988;  48(3S):822-5.
  14. Sanders TA, Purves R. An anthropometric and dietary assessment of the nutritional status of vegan preschool children. J Hum Nutr1981; 35(5):349-57.
  15. Sanders TAB,  Manning, J. The growth and development of vegan children. J  Hum  Nutr Diet 1992;
  16. Larsson CL, Johansson GK. Dietary intake and nutritional status of young vegans and omnivores in Sweden. Am J Clin Nutr 2002;76(1):100-6.
  17. Downs RA, Dunn MM, Richie EL. Report of dental findings of Seventh Day Adventist students. Bull. Am. Assoc. Pub. Health Dent 1958, 18: 19.
  18. Donnelly C J. A comparative study of caries experience in Adventist and other children. Public Health Rep 1961;76:209-12.
  19. Glass RL, Hayden J. Dental caries in Seventh-Day Adventist children. J Dent Child 1966; 33(1):22-3.
10 sprawdzonych sposobów, jak wspomóc dziecko w nauce programowania - pobierz darmowy ebook

POLECAMY