• Kategoria: Żyjemy
  • Data:

Pomoc finansowa państwa dla dzieci i rodziców – poradnik

Państwo przygotowało różne formy wsparcia finansowego dla dzieci i ich rodziców. Warto wiedzieć, jakie świadczenia są dostępne i jakie warunki trzeba spełnić, aby z nich korzystać. Zebrałem w jednym miejscu przydatne rodzicom informacje:

Becikowe

Gdy urodzi Ci się dziecko, masz prawo do jednorazowej zapomogi w wysokości 1000 zł (na jedno dziecko). Świadczenie to zwane jest popularnie „becikowym”.

Aby otrzymać becikowe, matka dziecka musi być pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży aż do dnia porodu. Zaświadczenie o opiece może wystawić lekarz lub położna. Drugim warunkiem uzyskania becikowego jest dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekraczający kwoty 1922 zł netto. Dochód ustala się tak jak w przypadku ubiegania się o zasiłek rodzinny.

Wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi należy złożyć w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka. Świadczenie to, podobnie jak wszystkie świadczenia rodzinne, jest wolne od podatku dochodowego (podstawa prawna: art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Bliższe informacje na temat wymaganych do uzyskania becikowego dokumentów możesz uzyskać w jednostce zajmującej się wypłatą świadczeń rodzinnych w gminie, w której mieszkasz.

Zasiłek rodzinny

Becikowe to oczywiście nie jest jedyne świadczenie rodzinne. Oprócz tego warto pamiętać o zasiłku rodzinnym. Ma on częściowo pokryć wydatki na utrzymanie dziecka. Jego wysokość miesięcznie wynosi:

  • 89,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia;
  • 118,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia;
  • 129,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

  • rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka;
  • opiekunowi faktycznemu dziecka (osoba faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka);
  • osobie uczącej się (osoba pełnoletnia ucząca się, niepozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony).

Zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko:

  • 18 roku życia lub
  • nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo
  • 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli:

  1. dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim;
  2. dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej;
  3. osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie;
  4. pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko;
  5. osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że:
    • rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
    • ojciec dziecka jest nieznany,
    • powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
    • sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka;
  6. członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego uzależnione jest m.in. od spełnienia kryterium dochodowego. Zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł.

Wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych należy złożyć w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Realizacja świadczeń rodzinnych może być także przekazana do jednostki organizacyjnej gminy np. do ośrodka pomocy społecznej. Spis dokumentów, jakie należy dołączyć do wniosku znajdziesz tutaj: http://www.mpips.gov.pl/wsparcie-dla-rodzin-z-dziecmi/swiadczenia-rodzinne/

Zasiłek ten jest zwolniony z opodatkowania (podstawa prawna: art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Rodziny, które przekroczą próg dochodowy nie stracą wsparcia finansowego państwa. Od 2016 r. działa zasada “Złotówka za złotówkę”, dzięki której ich świadczenia będą stopniowo obniżane wraz ze wzrostem dochodów. Teraz, gdy rodzina przekroczy próg dochodowy (574 zł na osobę w rodzinie lub 664 zł dla rodzin z niepełnosprawnym dzieckiem), traci prawo do świadczeń rodzinnych. Od 1 stycznia 2016 r. świadczenia nie są już odbierane po przekroczeniu progu, ale stopniowo obniżane wraz ze wzrostem dochodu. Za każde przekroczenie progu o 1 zł, łączna kwota świadczeń przysługujących rodzinie będzie pomniejszana o 1 zł.

Dodatki do zasiłku rodzinnego

Osoby, które mają otrzymują zasiłek rodzinny, mogą być również uprawnione do pobierania specjalnych dodatków.

Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu:

  • urodzenia dziecka,
  • opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
  • samotnego wychowywania dziecka,
  • wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej,
  • kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego,
  • rozpoczęcia roku szkolnego,
  • podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.

Wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych należy złożyć w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Realizacja świadczeń rodzinnych może być także przekazana do jednostki organizacyjnej gminy np. do ośrodka pomocy społecznej. Spis dokumentów, jakie należy dołączyć do wniosku znajdziesz tutaj: http://www.mpips.gov.pl/wsparcie-dla-rodzin-z-dziecmi/swiadczenia-rodzinne/

Rodzina 500+

Z pomocy w ramach programu Rodzina 500+ korzystają rodzice oraz opiekunowie dzieci do 18. roku życia. Rodzina z dwojgiem niepełnoletnich dzieci będzie mogła otrzymać 500 zł na drugie i kolejne dzieci, niezależnie od uzyskiwanego dochodu.

Jeżeli dochód netto na osobę w rodzinie nie przekracza 800 zł miesięcznie, świadczenie otrzymuje się także na pierwsze lub jedyne dziecko. Dla rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym kryterium dochodowe jest wyższe i wynosi 1200 zł netto. Dodatkowe wsparcie w wysokości 500 zł otrzymają także rodziny zastępcze oraz rodzinne domy dziecka na każde dziecko, na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Świadczenie wychowawcze 500 zł wypłaca urząd miasta, gminy, ośrodek pomocy społecznej lub centra do realizacji świadczeń socjalnych. Wniosek o to świadczenie będzie trzeba składać co roku w miejscu zamieszkania.

Jeśli rodzina ubiega się o wsparcie na drugie i kolejne dzieci, nie będzie musi dołączać zaświadczenia o dochodach. Jedynie świadczenie na pierwsze dziecko uzależnione będzie od kryterium dochodowego, a więc co roku trzeba potwierdzić fakt nieprzekroczenia progu. We wniosku trzeba podać dane osoby starającej się o świadczenie oraz dane dzieci wraz z dodatkowymi zaświadczeniami i oświadczeniami. Jednocześnie gmina sama będzie pozyskiwała podstawowe dane o dochodach, więc nie trzeba będzie już dołączać tych informacji.

Środki z programu Rodzina 500+ nie są liczone do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń z innych systemów wsparcia, dotyczy to w szczególności świadczeń z pomocy społecznej, funduszu alimentacyjnego, świadczeń rodzinnych, dodatków mieszkaniowych. Świadczenie nie jest opodatkowane – rodzice otrzymają 500 zł, od których nie będą musieli odprowadzać podatku ani żadnych składek. Dotyczy to także rodziców prowadzących działalność gospodarczą.

Świadczenia opiekuńcze

Zasiłek pielęgnacyjny

Przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 153 zł miesięcznie.

Świadczenie pielęgnacyjne

Przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną oraz innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Przysługuje niezależnie od dochodów rodziny.

1 stycznia 2016 r. świadczenie pielęgnacyjne wynosić będzie 1300 zł miesięcznie na rękę (równowartość kwoty najniższego wynagrodzenia netto). Od 1 stycznia 2017 roku przewidziana została coroczna waloryzacja wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, polegającą na corocznym wzroście wysokości tego świadczenia o procentowy wskaźnik, o jaki zwiększać się będzie minimalne wynagrodzenie za pracę.

Specjalny zasiłek opiekuńczy

Przysługuje osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności albo osobą niepełnosprawną łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielniej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przysługuje on, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty kryterium dochodowego wynoszącego 764 zł netto. Jego wysokość to 520 zł miesięcznie (710 zł brutto łącznie ze składkami na ubezpiecznie społeczne i zdrowotne).

Zasiłek dla opiekunów

Realizując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 27/13) wprowadzono nowe świadczenie, tj. zasiłek dla opiekunów.

Przysługuje on na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 roku o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 roku, poz. 567). Ustawa ta weszła w życie w dniu 15 maja 2014 roku.

Zasiłek dla opiekunów przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r. Prawo do tego świadczenia nie jest uzależnione od kryterium dochodowego.

Zasiłek dla opiekunów przysługuje w wysokości 520 zł miesięcznie (710 zł brutto łącznie ze składkami na ubezpiecznie społeczne i zdrowotne).

Gdzie składać wnioski o ustalanie praw do świadczeń rodzinnych i zasiłku dla opiekunów?

Wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych i zasiłku dla opiekunów należy złożyć w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Realizacja świadczeń rodzinnych może być także przekazana do jednostki organizacyjnej gminy np. do ośrodka pomocy społecznej.

Spis dokumentów, jakie należy dołączyć do wniosku znajdziesz na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: http://www.mpips.gov.pl/wsparcie-dla-rodzin-z-dziecmi/swiadczenia-rodzinne/

Ulgi dla rodziny

Ulga na dzieci

Jeśli masz dziecko – przysługuje Ci ulga podatkowa. Ulgę na dziecko mogą wykorzystać rodzice, opiekunowie i rodzice zastępczy.

Ulga przysługuje:

  • na każde dziecko, które nie ukończyło 18 lat,
  • na każde niepełnosprawne dziecko, które otrzymuje zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
  • na każde dziecko do 25. roku życia, które ciągle się uczy i jego dochód nie przekracza 3 089 zł (w tę kwotę nie wlicza się renty rodzinnej).

Jakie są limity dochodu

Jeśli masz więcej niż jedno dziecko – nie ma ograniczeń dochodów. Jeżeli masz jedno dziecko, które wychowujesz samotnie – nie możesz zarabiać rocznie więcej niż 112 000 zł. Jeśli macie jedno dziecko i jesteście małżeństwem przez cały rok – nie możecie łącznie zarabiać rocznie więcej niż 112 000 zł. Gdy masz jedno dziecko i nie jesteś w związku małżeńskim z rodzicem dziecka – nie możesz zarabiać rocznie więcej niż 56 000 zł.

Jaka jest wysokość ulgi?

  • na pierwsze dziecko dostaniesz 92,67 zł miesięcznie (co daje rocznie 1 112,04 zł),
  • na drugie dziecko dostaniesz 92,67 zł miesięcznie (co daje rocznie 1 112,04 zł),
  • na trzecie dziecko dostaniesz 166,67 zł miesięcznie (co daje rocznie 2 000,04 zł),
  • na czwarte i każde kolejne dziecko dostaniesz 225,00 zł miesięcznie (co daje rocznie 2 700 zł).

Ulgę możesz odliczyć w corocznym zeznaniu podatkowym. Jeśli Twój podatek nie umożliwia odliczenia ulgi, która Ci przysługuje – możesz dostać kwotę ulgi, której nie możesz wykorzystać. Pamiętaj jednak, że kwota, jaką możesz otrzymać, jest limitowana – nie może przekroczyć zapłaconych przez Ciebie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, które podlegają odliczeniu. Jeśli jesteście małżeństwem – dostaniecie wspólnie jedną ulgę. Jeśli składacie wspólne zeznanie podatkowe – wpiszcie ulgę na każde dziecko. Jeśli składacie zeznania podatkowe oddzielnie – ustalcie, w jakich proporcjach wpiszecie ulgę. Możecie wpisać po równo (każde z Was wpisuje 50% ulgi) albo ustalić proporcje (na przykład jedno z Was wpisze 20% ulgi, a drugie 80%).

Do uzyskania i odliczenia ulgi przygotuj:

  • PIT-37 albo PIT-36,
  • PIT/O,
  • jeśli kwota ulgi jest wyższa niż podatek, który musisz zapłacić, i chcesz dostać różnicę, która nie została wykorzystana przez Ciebie – PIT/UZ (dotyczy to tylko zeznań i korekt zeznań podatkowych, które złożysz za 2014 rok).

Ministerstwo Finansów przygotowało specjalny poradnik – pobierz za darmo.

Wspólne rozliczenie małżonków

Możliwość wspólnego opodatkowania dochodów małżonków polega na tym, że podatek ustalany jest od połowy wspólnych dochodów małżonków. Obliczony w ten sposób podatek jest następnie podwajany. Z tej ulgi można również skorzystać w sytuacji, gdy jeden z małżonków nie osiąga żadnych dochodów. To oznacza wsparcie rodzin, w których jeden z małżonków nie pracuje zawodowo na przykład w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem.

Osoby samotnie wychowujące dzieci

W przypadku osoby samotnie wychowującej dzieci preferencja polega na tym, że podatek określa się w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci (z tej instytucji może skorzystać rodzic lub opiekun prawny, będący panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci).

Dochody zwolnione z podatku

Zwolnienie z podatku powoduje, iż dane świadczenie jest traktowane w sposób szczególny i wypłacane jest w całości, bez potrącenia podatku dochodowego. Do zwolnionych od podatku świadczeń otrzymywanych na dzieci lub innych członków rodziny należą m. in.:

  1. świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne i pielęgnacyjne, zasiłki dla opiekunów, świadczenia otrzymane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów oraz zasiłki porodowe,
  2. zasiłki z tytułu urodzenia dziecka, wypłacane z funduszów związków zawodowych.
  3. pomoc pieniężna dla rodzin zastępczych,
  4. zwrot kosztów z tytułu opieki nad dzieckiem lub osobą zależną, pomoc materialna dla uczniów, studentów, uczestników studiów doktoranckich i osób uczestniczących w innych formach kształcenia,
  5. stypendia dla uczniów i studentów przyznane przez jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacje prowadzące działalność w sferze pożytku publicznego do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.800 zł,
  6. dopłaty do wypoczynku dzieci i młodzieży do lat 18.

Fundusz alimentacyjny

Fundusz alimentacyjny to pomoc materialna, jaką państwo udziela dzieciom, których rodzic nie płaci zasądzonych alimentów. Wysokość świadczeń z funduszu alimentacyjnego pokrywa się z wysokością bieżąco ustalanych alimentów, nie może jednak przekroczyć kwoty 500 zł miesięcznie. Przyznanie prawa do nich jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie może przekroczyć kwoty 725 zł.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują:

  • gdy osoba uprawniona do świadczeń nie ukończyła 18 lat,
  • gdy osoba uprawniona do świadczeń uczy się w szkole lub szkole wyższej do 25 roku życia,
  • bezterminowo, jeśli osoba, której przysługują świadczenia ma znaczny stopień niepełnosprawności.

Do środków z funduszu alimentacyjnego ma prawo osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna, to znaczy, że w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Bezskuteczna egzekucja to również niemożność ściągnięcia alimentów od dłużnika przebywającego poza granicami RP.

Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują na wniosek osoby uprawnionej (lub jej przedstawiciela ustawowego). Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej (lub instytucji wskazanej przez gminę). Formularze wniosków, zaświadczeń i oświadczeń niezbędnych do przyznania świadczeń udostępnia urząd wypłacający świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest ustalone na okres od 1 października do 30 września następnego roku kalendarzowego. Wnioski o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego są przyjmowane od 1 sierpnia.

W przypadku gdy osoba ubiegająca się ponownie o świadczenia z funduszu alimentacyjnego złoży wniosek wraz z dokumentami do 31 sierpnia, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących za październik następuje do 31 października. Jeśli zaś osoba ubiegająca się ponownie o świadczenia złoży wniosek wraz z dokumentami w okresie od 1 września do 31 października, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących za październik następuje do 30 listopada.

Jakub Śpiewak
Obserwuj

Jakub Śpiewak

Mąż, tata dwóch chłopców - Fabiana i Benia oraz dwójki dorosłych dzieci, dziadek jednego wnuka. Autor tekstów, grafik, fotograf i opiekun techniczny Mądrych Rodziców. Bloger znany jako Spesalvi. Prywatnie bawi się muzyką i fotografią, fan Mike'a Oldfielda i Sabatonu.
Jakub Śpiewak
Obserwuj

Latest posts by Jakub Śpiewak (see all)