• Kategoria: Archiwum
  • Data:

Badanie stóp dziecka – obowiązkowy element wyprawki ucznia

Zadbajmy o przygotowanie dziecka do szkoły od podstaw… czyli od zdrowia stóp. To one będą nosić ciężkie tornistry, biegać na lekcjach w-fu i po szkolnych korytarzach. Jak to zrobić i dlaczego warto? Rozmawiamy z dr n. med. Joanną Stodolną-Tukendorf, fizjoterapeutką z FootMedica Kliniki Zdrowej Stopy.

dr n. med. Joanna Stodolna-Tukendorf, fizjoterapeutka, współwłaścicielka Kliniki Zdrowej Stopy FootMedica
dr n. med. Joanna Stodolna-Tukendorf, fizjoterapeutka, współwłaścicielka Kliniki Zdrowej Stopy FootMedica

Czego nie lubią stopy dzieci?

Malutkie stópki nie lubią, gdy są zbyt wcześnie unieruchamiane w butach. Czasami zanim niemowlę nauczy się stawać czy nawet siadać, rodzice zakładają buciki, bo to ładnie wygląda. Wygląd ma drugorzędne znaczenie, a należy uszanować potrzeby i moment rozwojowy dziecka. Wszystkie etapy służą przygotowaniu stóp do obciążenia, do stania, do przemieszczania się bokiem przy meblach, a w końcu do upragnionego chodzenia. Nie zaburzajmy naturalnych odruchów dziecka krępując je w butach, chodzikach, itd.

Jeśli chodzi o dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym wciąż panuje przekonanie, że bieganie boso jest dobre. Jest to prawdą pod warunkiem, że biegają po naturalnym, amortyzującym podłożu, np. po trawie, piasku, kamyczkach czy patyczkach. Dzieci nie powinny biegać boso po twardej nawierzchni.

Niestety stopy dziecka są wymagające dla portfeli rodziców. Dziecięca stopa wymaga zakupu nowych butów 2-3 razy w roku. Uwagę należy zwracać nie tylko na to, żeby materiały były naturalne, ale także na symetrię butów, wysokość zapiętka, grubość i miękkość podeszwy oraz łatwość zakładania czy zapinania buta. Często niestety niska cena wygrywa…

Kolejnym problemem, o którym coraz więcej się mówi to nadwaga i otyłość dzieci. W młodym organizmie, narażonym na dodatkowe przeciążenia statyczne, często dochodzi do nieprawidłowości w ukształtowaniu narządu ruchu. Po pierwsze następuje zaburzenie osi kręgosłupa np. pojawiają się dysfunkcje kończyn dolnych, w tym koślawość i szpotawość kolan oraz bardzo powszechne wady stóp takie jak: płaskostopie podłużne, płaskostopie poprzeczne, koślawość stawu skokowo-piętowego, stopa płasko- koślawa i wiele innych.

W pewnym momencie zaczynamy badać nasze dzieci kontrolnie. Idziemy do stomatologa, okulisty. Kiedy powinniśmy pomyśleć o zbadaniu stóp dziecka?

Pierwsze badanie kontrolne powinno zostać wykonane między 2 a 4 rokiem życia, nawet jeśli rodzice nie zauważają nic niepokojącego. Dziecko ciągle rośnie i dynamicznie się zmienia, dlatego badanie stóp należy powtarzać raz na pół roku, a w okresach intensywnego wzrostu nawet raz na 3 miesiące. Bezdyskusyjnie do gabinetu podologii ortopedycznej należy udać się wtedy, gdy mamy pewne podejrzenia, zaobserwowaliśmy nietypowy sposób stawiania stóp dziecka. Nie łudźmy się, że dziecko z tego wyrośnie. Wada będzie tylko się pogłębiać i negatywnie wpływać na wyższe partie narządu ruchu.

Co powinno zaniepokoić i skłonić do wizyty?

W momencie zaobserwowania u dziecka płaskostopia lub „iksowatych” kolan czy wykrzywiania butów. Oczywiście pamiętając, do 4-5 roku życia występuje płaskostopie fizjologiczne, czyli normalne dla tego momentu rozwojowego dziecka. Jednak jeśli w wieku 5 lat wciąż ma płaską stopę, należy udać się na badanie stóp i sprawdzić, co się dzieje. Inne sygnały, które powinno wyostrzyć uwagę rodziców to: częste chodzenie na palcach, nieustannie potykanie się o własne nogi, nierówne zdzieranie butów, krzywienie zapiętków, chodzenie po wewnętrznej krawędzi stóp w taki sposób, że stawy skokowe „uciekają” do środka, układanie się kolan w literę X, „gołębi chód” czyli chód ze stopami skierowanymi do środka lub pojawiające się asymetrie w ustawieniu i pracy kończyn dolnych czyli np. „uciekanie” do środka tylko jednej nogi, a wreszcie ból stóp, stawów kolanowych czy kręgosłupa, dyskomfort podczas chodzenia. Na podstawie badań przeprowadzonych w naszych klinikach możemy wstępnie szacować, że około 90% dzieci w wieku 8-10 lat z koślawością stawów skokowych nie raczkowało. Badanie stóp warto również przeprowadzić u wszystkich dzieci, które w rozwoju niemowlęcym ominęły poszczególne etapy rozwoju, np. raczkowanie lub rozpoczęły samodzielny chód zdecydowanie wcześnie, czyli przed ukończeniem 10 miesiąca.

Jak wygląda badanie stóp u dziecka?

Badanie stóp jest wygląda tak samo jak badanie dorosłych. Rozpoczyna się od wywiadu z rodzicami. Pytamy o dolegliwości, urazy, noszone obuwie, u dzieci bierzemy pod uwagę rozwój w okresie niemowlęcym. Ważne jest czy dziecko raczkowało, czy było sadzane w chodziku, kiedy rozpoczęło samodzielne chodzenie. Są to informacje, które pozwalają dostrzec źródło zaburzeń statyki ciała dziecka. Podczas badania dziecka nie można pominąć oceny całej postawy ciała: ustawienia stawów kolanowych, biodrowych, miednicy i całego kręgosłupa.

Po wywiadzie rozpoczyna się rundka po sprzęcie diagnostycznym. Zaczyna się od badania na macie tensometrycznej podłączonej do komputera. W pierwszym etapie badania – statycznym – uzyskujemy m.in. informacje na temat obciążania obu stron ciała, dowiadujemy się jak rozkłada się ciężar ciała na stopie. W badaniu dynamicznym sprawdzany jest wzorzec chodu. Potem pacjent przechodzi do podoskopu – urządzenia, które umożliwia oglądanie stóp „od podeszwy” w pozycji stojącej. Ostatnim sprzętem jest plantograf, za pomocą którego wykonuje się odbitkę stóp, by ocenić strefy największego nacisku.

Badanie stóp kończymy sprawdzając manulanie napięcie mięśni, ruchomość stawów. Dopiero teraz możemy postawić diagnozę i zadecydować o terapii.

Coraz więcej mówi się o wkładkach ortopedycznych dopasowanych idealnie do każdej ze stóp. Znacznie poprawiają komfort chodzenia. Nie tylko podpierają strukturę stopy, ale również stymulują do prawidłowej pracy. Jak poznać czy nasze dziecko potrzebuje takich wkładek, a może powinniśmy wykonać je profilaktycznie?

Absolutnie nie zalecamy stosowania wkładek profilaktycznie. To tak jakby dzieciom na wszelki wypadek przepisać okulary z mocniejszymi szkłami! Profilaktycznie idziemy na badanie stóp, podczas którego dowiadujemy się czy stopy rozwijają się w prawidłowy sposób. Jeśli coś wymaga korekty, wprowadzana jest terapia i stymulacja.

Pierwsze wkładki mogą zostać wykonane nie wcześniej niż po ukończeniu 4 roku życia, a wszystko po to by dać małej stopie szansę rozwinąć się samej. Zazwyczaj zanim zdecydujemy się na zrobienie wkładek dla dziecka, włączamy rehabilitację i ćwiczenia domowe, drobne elementy stymulujące pracę stopy, aby zobaczyć jaki one dają rezultat. Zazwyczaj po ok. 8-12 tygodniach można zobaczyć początkowe efekty. Jeśli jednak to okaże się niewystarczające włączamy wkładki ortopedyczne. Czasem niewielki nawet element korygujący potrafi znacząco wpłynąć na pracę stóp. Są oczywiście odstępstwa od tej reguły, gdy np. w wywiedzie u obojga rodziców mamy do czynienia ze stopą płaską lub płasko-koślawą, lub gdy znacznej koślawości stawów skokowych i kolanowych towarzyszy nadmierna wiotkość stawów. Wówczas decydujemy się na wcześniejsze włączenie wkładek korygujących.

Co można korygować wkładkami poza płaskostopiem?

Ile wad kończyn dolnych, tyle możliwości korekty. Musimy sobie uzmysłowić, że stopy są fundamentem naszego ciała, więc korygując ustawienie i pracę stóp oddziałujemy na cały narząd ruchy: na kolano, biodro, ustawienie miednicy, kręgosłupa a nawet głowy.

Jeśli chodzi o naszych najmłodszych pacjentów najczęściej wykonujemy wkładki korygujące koślawość szpotawość stawów skokowo-piętowych oraz kolan, stopę płasko-koślawą, chód gołębi lub chód na palcach, płaskostopie podłużne oraz poprzeczne, stopę płasko-koślawą czy końsko-szpotawą.

Dlaczego nie kupujemy wkładek ani dla siebie ani dla dziecka w aptece?

Przede wszystkim dlatego, że każda stopa jest inna, nawet stopa prawa różni się od lewej. Wkładki kupione w aptece robione są pod pewien szablon i zazwyczaj są symetryczne, a stopy człowieka nie są szablonowe – mają różną długość, szerokość, tęgość, stosunek długości placów do kości śródstopia. Indywidualne wkładki ortopedyczne odpowiadają na potrzeby pacjentów.

* Brian Rothbart, Forever free form chronic pain, 2009

[box title=”” border_width=”2″ border_color=”#dd3333″ border_style=”dotted” align=”left”]FM_logo_1FootMedica Klinika Zdrowej Stopy to centrum badania i leczenia stóp. FootMedica kompleksowo zajmuje się diagnostyką, leczeniem, zabiegami terapeutycznymi oraz profilaktyką zaburzeń w obrębie stopy. Posiada wieloletnie doświadczenie w wykonywaniu indywidualnych wkładek ortopedycznych. Doskonała jakość i cechy materiałów, na których bazuje, w połączeniu z posiadaną wiedzą o zasadach korekcji przynosi doskonałe rezultaty diagnostyczno – lecznicze. FootMedica posiada gabinety w Warszawie, Kielcach oraz Busku Zdroju.

http://www.footmedica.pl/[/box]

Obserwuj

Mądrzy Rodzice

archiwum at Mądrzy Rodzice
Mądrzy Rodzice to blog prowadzony przez rodziców - dla rodziców, którzy chcą rozwijać się w swoim rodzicielstwie. Bliska nam jest myśl pedagogiczna Janusza Korczaka.
Mądrzy Rodzice
Obserwuj

POLECAMY