• Kategoria: Archiwum
  • Data:

Geneza potrzeby osiągnięć

Od lat psycholodzy badają genezę potrzeby osiągnięć. Część badaczy skupia się na postawach rodziców, szczególnie na stosowanych przez nich systemach nagradzania za sukces i karania za niepowodzenie. Niektórzy badacze uważają, że potrzeba osiągnięć kształtuje się już w pierwszym roku życia dziecka. Naukowcy badając zachowania małych dzieci zaobserwowali, że przyjemność sprawia im samodzielne powtarzanie czynności oraz osiąganie konkretnych efektów. Jednocześnie nie stwierdzili pozytywnej reakcji dzieci w sytuacjach, gdy dany efekt wywoła ktoś inny niż dziecko. Można więc uznać, że już małe dzieci posiadają zdolność interpretowania samodzielnych osiągnięć jako przesłanek do oceny efektów czynności. Wskutek oceny zewnętrznej rodziców, zadowolenie z efektów działania, przekształca się u dziecka w odczuwanie zadowolenia z samego siebie (lub niezadowolenie w przypadku nieosiągania efektów). Zjawisko to pojawia się u dzieci w wieku około 3 roku życia.

W wielu badaniach stwierdza się, że postawy rodziców polegające na oczekiwaniu od dzieci samodzielności i radzenia sobie w różnorodnych sytuacjach, sprzyjają rozwojowi potrzeby osiągnięć u dziecka. Ważnym wnioskiem jest stwierdzenie, że kształtowanie w procesie wychowania potrzeby osiągnięć zależy od sposobu wzmacniania jaki stosują rodzice. W jednych rodzinach dominuje tendencja do nagradzania dziecka za osiągnięcia, w innych tendencja do karania za niepowodzenia. W przypadku karania u dziecka rozwija się silny lęk przed niepowodzeniem. Może to w przyszłości (w życiu dorosłym) prowadzić do sytuacji, gdy osoba nie podejmuje konkretnych działań z uwagi na lęk, ponieważ lęk staje się silniejszy niż potrzeba osiągnięcia sukcesu.

Sukces to sytuacja, gdy człowiekowi udało się osiągnąć lub przekroczyć cel działania, tzw.: „standard doskonałości”. Realizacja standardu powoduje odczuwanie dumy i zadowolenia, natomiast jego nieosiągnięcie wywołuje wstyd, przykrość czy zniechęcenie.

Mogą być dwa źródła standardów doskonałości:

  • otoczenie, cudze sukcesy i osiągnięcia, np. sukcesy mistrzów sportu,
  • samodzielne wewnętrzne postanowienia, w sytuacji wykonywania takich działań, których nikt wcześniej nie realizował.

Sukces może mieć wartość:

  • instrumentalną, służyć zaspokojeniu innych potrzeb (wynagrodzenie, nagroda w konkursie, ocena szkolna),
  • autoteliczną, czyli będącą wartością samą w sobie (zdobycie szczytu górskiego).

Należy pamiętać, że wzory zachowań rodziców i innych osób znaczących, silnie wpływają na potrzebę osiągnięć u dziecka. Jeśli dziecko styka się z osobami o silnych potrzebach osiągnięć, przejawiać będzie podobne tendencje w swoim funkcjonowaniu.

Mądrzy Rodzice
Obserwuj

Mądrzy Rodzice

archiwum at Mądrzy Rodzice
Mądrzy Rodzice to blog prowadzony przez rodziców - dla rodziców, którzy chcą rozwijać się w swoim rodzicielstwie. Bliska nam jest myśl pedagogiczna Janusza Korczaka.
Mądrzy Rodzice
Obserwuj

Latest posts by Mądrzy Rodzice (see all)